دلار تک نرخی تا دلار چند نرخی

ديگه بچه مدرسه‌اي ها هم ميدونن وقتي نزخ چيزي دستوري تعيين بشه و بازارهاي رسمي هم جمع بشه قدم اول بازارهاي زيرزمينيه. بازاري كه براي دلار بعد از روي كار اومدن دلار جهانگيري شكل گرفت. بازاري در كوچه پس كوچه ها و بعضا در زيرزمينها كه دلار رو به قيمت آزاد تبادل ميكردن كه تا نزديك 10000 تومنم پيش رفت. اگر سري به سايت‌هاي قيمت گذاري پول هاي ملي بزنيم معادل ريالي يك دلار آمريكا 4200 تومن درج شده. يعني بازار رسمي از طرف همه مسئولين و متصديان اقتصادي دولت هم گزارش شد دلار 4200 تومن. اما در اتفاقي كه براي ايرانيا خيلي عجيب و غريب نيست يه دفعه همه قيمتها مطابق دلار آزاد غيرقانوني بالا رفت و دست كم 50 درصد رشد داشت. شايد دركش براي خيلي از اقتصاددانهاي دنيا كه در اقتصادهاي شفاف و آزاد كار ميكنن قابل پذيرش نباشه چرا قيمتها تو ايران انقدر زياد رشد ميكنه اما براي ما ايرانيها خيليم عاديه تازه اگر نشه باعث تعجبه. من موندم اين مسئولين ما نميدونن زماني كه دلارو دستوري قيمت گذاري ميكنن و بازارهاي ثانويه رو هم تعطيل ميكنن فساد به وجود مياد و بعدشم ميشه اين نتيجه اي كه ميبينيم؟ ديگه هر بچه اي كه تازه متولد شده ميدونه وقتي قيمت دلار دو تايي بشه همه هجوم ميبرن دلار دولتي بگيرن و بعدم تو بازار آزاد بفروش‌رسانین يا اينكه با دلار دولتي جنس وارد كنن و به دلار آزاد بفروش‌رسانین؟ براي همه قابل پيش بيني بود اما چرا دولت توجه نكرد تا اين هجم فساد از پاشيدن دلار دولتي بين هر كس و ناكسي جلوگيري كنه؟ ليست هاي انتشار یافته از دلار دولتي بگيران خود شاهد و ناظر اين مسئله هست كه هر كسي با هر رشته كاري تا تونسته از هر جنسي با دلار دولتي وارد كرده (تازه اگه وارد كرده باشه و فاكتورها سوري نباشه) بعدم با دلار خيلي آزاد تو بازار قيمت گذاشته بگذريم از اون دلارايي كه از بانك در نيومده تو بازارهاي زير زميني فروش‌رسانی رفته. اينها همه يه نتيجه داره عدم تصميم گيري درست و منطقي يعني وقتي كسي تصميم ميگيره ارز تك نرخي كنه بايد ساز و كار نظارت رو هم 100 برابر كنه. اين تجربه رو چندبار بايد به دست بياريم تا برامون درس عبرت بشه؟ چند بار بايد يه كار درست رو فداي روشهاي اجرايي غلط كنيم تا بفهميم ديگه زمان آزمون و خطا نيست؟ چقدر بايد مردم رو تحت فشار بذاريم تا نتايج تصميم هاي غلطمون مشخص بشه؟ چقدر بايد اعتماد عمومي رو خدشه دار كنيم تا بفهميم تصميم هاي غلط آثاري دارن كه هيچوقت از ذهن مردم پاك نميشن. يك مثال ساده وقتي لوله كشي آب تو خونه‌اي قديمي ميتركه اولين كار بستن شير فلكه هست اين درست اما آيا ميشه هميشه شير فلكه رو بست و براي استفاده هاي روزانه هي لحظه اي باز كرد و دوباره بست؟ آيا نبايد براي اين لوله كشي قديمي كه از همه جاش نشتي آب داره فكري كرد؟ تا كي با شير فلكه ميخوايد آب رو كنترل كنيد؟

ما همه ميدونيم اقتصاد ايران در حال فروپاشيه و اينم ميدونيم با مسكن و آرام بخش درست نميشه تنها راه علاج تحمل سختي و درد و درمان اساسي و درسته البته اول بايد اعتماد مردم رو به دست بياوريد.